Geschiedenis van de Mariastichting
De Mariastichting was vroeger een bekend negentiende-eeuws ziekenhuis in Haarlem-Zuid. In 2004 verliet zij haar locatie waarmee een bijzondere plek tussen het Spaarne en de Haarlemmerhout vrij kwam voor een nieuwe invulling. De Mariastichting trad op als opdrachtgever en formuleerde een eisenblad voor 385 woningen, 8.000 tot 10.000 vierkante meter kantoorruimte en een ondergrondse parkeergarage van 600 plaatsen. Daarbij diende in elk geval het monumentale negentiende-eeuwse hoofdgebouw aan de Kamperlaan behouden te blijven.
De ‘Schatkamer aan het Spaarne’, een plan dat in samenwerking met Bouwfonds en Faro architecten tot stand kwam, werd gekozen uit drie plannen die waren ingediend.
Uitgangspunt voor het ontwerp was de unieke locatie met een ligging aan het water en in de nabijheid van de groene Haarlemmerhout en de historische stad. Het plan benutte deze kwaliteiten en verankerde de nieuwe wijk stevig in zijn omgeving.
De geschiedenis werd daarbij niet uitgewist. Enkele gezichtsbepalende gebouwen zoals een historische kapel en een aantal huizen langs de Kleine Houtweg, bleven behouden. Zo ook het hoofdgebouw van de Mariastichting aan de Kamperlaan waarin appartementen werden opgenomen. Om het gevraagde programma te kunnen realiseren was een hoge dichtheid van 150 woningen per hectare noodzakelijk. De realisatie van een ondergrondse parkeergarage maakte een parkachtige setting echter toch mogelijk. Een twaalf meter brede laan die het Spaarne met de Haarlemmerhout verbindt, vormt de hoofdas.
Kenmerkend van het plan is verder de Kloosterhof, een groene ruimte waarvan de oude ziekenhuiskapel het historisch middelpunt is. Het ruimtelijk motief van de hof is ook in de rest van de wijk doorgevoerd. In analogie met de typische Haarlemse hofjes, worden intimiteit en openbaarheid gecombineerd. Rond de Kloosterhof liggen vrijstaande paviljoens met appartementen. De gebouwen sluiten in hoogte aan bij het negentiende-eeuwse hoofdgebouw en zijn samengesteld uit metselwerk, hout en glas. Aan de westkant van de Kloosterhof werd de ziekenhuisflat uit 1971 vervangen door een slanke woontoren van twintig verdiepingen, een baken in de skyline van Haarlem. Deze woontoren wordt De Hoge Hout genoemd.
De kantoren zouden in de noordwest-hoek van het gebied komen, deels als nieuwbouw, deels in twee monumentale villa’s aan de Kleine Houtweg. Door diverse redenen zijn deze kantoren echter nog niet ontwikkeld en ligt het daarvoor bestemde terrein nog immer braak. De zogenaamde Kloostertuin in de zuidwesthoek van het gebied, biedt plaats aan eengezinswoningen met tuinen en een speelplaats in een informele setting. Aan de oever van het Spaarne wordt de verbinding tussen stad en rivier opnieuw gelegd. De vier appartementengebouwen die hier het water flankeren kregen elk een eigen architectonische uitwerking, waarbij het veelvuldig gebruik van baksteen refereert aan de historische architectuur van Haarlem. De ruimte tussen de woonblokken biedt de wijk uitzicht op het water. Een wandelpromenade maakt het daarnaast mogelijk optimaal van het Spaarne te genieten.
Mariastichting straat- en appartement namen
De straatnamen hebben een relatie met de verre geschiedenis van Haarlem en verwijzen o.a. naar een aantal buitenplaatsen die aan het Spaarne hebben gestaan.
De buitenplaats van Jan Willemsz, brouwer en eigenaar van bierbrouwerij de Leystar gaf bijvoorbeeld naam aan de De Leystarlaan.
De buitenplaats Bellevue, waar de huidige theekoepel nog van over is, grensde met haar terrein aan de Kleine Houtweg en gaf naam aan de Bellevuelaan.
Verder waren er de volgende buitenplaatsen Oosterhout, Spaar en Hout, Zorgvrij, Ruhe Orth, Vliedzorg, Buitenrust en Klein Rustenburg.
De Spaarne-appartementen zijn vernoemd naar de beroemde Europese watersteden, zoals Lausanne, Lissabon, Verona en Florence.
Bendictushof is vernoemd naar Benedictus van Nursia. Hij stichtte in 529 een vrouwenklooster en de Mariastichting was in 1899 één van de eerste katholieke ziekenhuizen voor vrouwen.
De Kloostertuin-appartementen hebben historische aan het geloof gerelateerde namen gekregen zoals Herkenrode, Ignatiushove, Camillus, Cadiz Evora, Marienkroon en Bonaventura.